داشتم کانال چهار تلویزیون را تماشا می کردم . چند مدرس مشهور فلسفه با هم بحث می کردند . یکی شان که مشهورتر هم بود بلافاصله بعد از کمی بحث فلسفی و عقلی خسته می شد و فورا چند حدیث نقل می کرد و سراغ تعبد و تسلیم می رفت . دیدم با این همه شهرت فلسفی مغز وی مغز حدیثی و نقلی است و نه عقلی و وی اهل روایت است و نه درایت . کم نیستند چنین کسانی که به تدریس فلسفه صدرایی و منطق ارسطویی یا ریاضی  مشغولند ولی بافت فکری شان تفکر اشعری است و نقل بر عقلشان می چربد و اعتقادی به مبانی و اصول و پایه های عقلانی برای دفاع از دین ندارند . این افراد از توان فلسفی بالایی برخوردارند اما در مداری بسته و محدود که گویی همان ها را هم حفظ کرده اند سیر می کنند و  خارج از دایره درس و بحث رسمی شان عقلشان کار نمی کند . جای استاد شهید مطهری رحمت الله علیه خالی که مبانی عقلی مستحکمی داشت و اعتقادی راسخ داشت که با مبانی عقلی و منطقی قوی می توان از دین و اخلاق و باورها دفاع کرد و مشکل عمومی تفکر دینی رایج امروز کمبود چنین دیدگاه هایی است . مخصوصا که به جای منطق و دلیل و استدلال و نقد و بحث با موعظه و نصیحت و تحکم و آمرانه حرف زدن همراه شود که مصیبتی بزرگ است و تفاوت چندانی با تفکر مداربسته اشعری و حنبلی در مسائل عقلی ندارد . یاد سخن استاد فقید محمد تقی جعفری افتادم که می فرمود بسیاری در غرب کارمند فلسفه اند ونه فیلسوف . یعنی شغلشان فلسفه و فکر است و اهل تاملات عمیق فکری و فلسفی نیستند . این همان آفتی بود که مورد نظرم بود و البته منحصر به غرب نیست و البته در مورد غرب هم کلیت ندارد .  جالب این است که در میان اساتید ادب فارسی هم کم نیستند کسانی که فقط کمی تا قسمتی حافظ شعرند ولی از از ذوق شعری و لطافت خیال و زیبایی و قدرت و ظرافت بیان و تاثیر گذاری ادبی به کلی محرومند . فکر نمی کنم از آنچه گفتم  کسی برداشت کند که حدیث و موعظه و امر و نهی کم ارزش یا بی ارزش است . بلکه مراد این بود که مقام عقل و استدلال و روش بحث عقلی دیگر است و نقل و روایت و وعظ و اندرز دیگر .... به قول امیرمومنان و مولای خردمندان "عقل درايتي" چيزي است و "عقل روايتي" چيزي ديگر .* و طرفه اين كه همين احاديث مولا را نيز محدثانه فهميده اند نه محققانه .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* "عَقَلُوا اَلدِّينَ عَقْلَ وِعَايَةٍ وَ رِعَايَةٍ لاَ عَقْلَ سَمَاعٍ وَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ اَلْعِلْمِ كَثِيرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ من الحكمة " نيز فرموده :‌"اِعْقِلُوا اَلْخَبَرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَايَةٍ لاَ عَقْلَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ اَلْعِلْمِ كَثِيرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ "(‌بهج الصباغه في شرح نهج البلاغه - ج۳ - ص ۶۵ )

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

نکته اول : گزارشی از حیات و شهادت لوكا لاواتللی فرزند مسلمان مالك بزرگترین كارخانه‌های شراب ایتالیا

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

روابط بازاری ها با هم دیگر نوعی معامله و بده و بستان است ولی امروزه بسیاری از روابط سیاسی و اجتماعی و اداری و خانوادگی و حتی دوستانه شکل تجاری معامله گونه به خود گرفته . یک پسر با خرید کادو  دختری را به بردگی خود در می آورد . رفت و آمد فامیل ها که بر اساس همین بده بستانها شکل می گیرد . آنها برای خرید خانه ما پتو آورده اند ما هم برای عروسی دخترشان یک پتو می خریم . تملق بگو و تعریف و تمجید کن و چاکری نشان ده تا امتیاز کارمند نمونه را کسب کنی . در فضای اینترنت " لینک بده تا لینک بدهم" و "کامنت بگذار تا کامنت بگذارم " حاکم است . دانشجو که هنگام درس به استاد می گوید : استاد ما فلان جا و بهمان جا آشنا داریم و خودمان صاحب فلان مغازه یا شرکت هستیم  اگر کاری داشتید حتما بفرمایید که دربست خدمتتان هستیم . زن و مرد که معامله شان با  کارهای خانه و بچه داری و غذاپختن و صبح تا شب عرق ریختن و نان درآوردن و مسائل زناشویی است . اوضاع چنان شده که در روابط دیگران با ما شک می کنیم که چرا سلام داد و چرا کادو آورد و چرا زنگ زد و تشکر کرد و چرا این همه تعریف کرد و چرا زبانش نرم شده و چرا و چرا و چرا ؟ ..... حتما باز اینها هم مقدمه یک معامله دیگر است . در سطح وسیعتری می بینیم کم کم همه امور شکل بده بستان به خود گرفته و از دست دادن چیزی است برای به دست آوردن مطلوبی بزرگتر . البته خیلی از معامله ها اقتصادی نیست و خسارت و خسران عظیمی در بر دارد . اما بر نگرش ها نگاهی اقتصادی محاسبه جویانه و چرتکه ای حاکم گشته. و معمولا هر جا که صدای پای پول و معامله شنیده می شود همه فرمولها و معادلات عشق و محبت و انسانیت و هر اصول و ضوابط ديگري به هم می ریزد .

 ازدواج كنيد تا پولدار شويد